đã là
Định nghĩa
- Cụm từ kết hợp (đã + là):
- Dùng để nhấn mạnh một sự thật, một bản chất, một vai trò đã được xác định hoặc thừa nhận: Cụm từ này thường dùng để mở đầu một mệnh đề, khẳng định một tình trạng hiển nhiên, từ đó dẫn đến một hệ quả, trách nhiệm hoặc kết luận logic.
- Biểu thị ý "xét vì", "bởi vì đã": Dùng trong lập luận để đưa ra một tiền đề, làm cơ sở cho điều sắp được nói tiếp theo.
Ví dụ sử dụng
Dùng để nhấn mạnh bản chất/vai trò:
- Đã là học sinh thì phải chăm chỉ học hành. (Vì mang bản chất/vai trò là học sinh, nên việc chăm chỉ học hành là điều đương nhiên.)
- Đã là bạn bè thì nên giúp đỡ nhau lúc khó khăn. (Xét vì đã là bạn bè, thì hành động giúp đỡ nhau là điều nên làm.)
Dùng để khẳng định một sự thật hiển nhiên:
- Đã là mùa đông thì thời tiết phải lạnh. (Đây là một đặc điểm tất yếu, không thể khác được của mùa đông.)
- Đã là sự thật thì không thể che giấu mãi được. (Bản chất của sự thật là sẽ được phơi bày.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Đã là... thì...": Cấu trúc phổ biến nhất, nối một tiền đề (sau "đã là") với một hệ quả hoặc yêu cầu (sau "thì").
- Đã là người lãnh đạo thì phải có tầm nhìn xa. (Vì đã ở vị trí lãnh đạo, nên đương nhiên phải có phẩm chất đó.)
"Đã là... đương nhiên/ắt hẳn/tất nhiên...": Nhấn mạnh tính tất yếu của hệ quả.
- Đã là hoa hồng thì đương nhiên có gai. (Đây là một đặc điểm không thể tách rời của hoa hồng.)
Biến thể và từ gần giống
- Bởi vì là: Nhấn mạnh nguyên nhân dựa trên bản chất (mang tính giải thích nhẹ nhàng hơn "đã là").
- Bởi vì là anh trai, nên tôi phải nhường nhịn em.
- Xét vì là: Dùng trong văn phong trang trọng hoặc lập luận có tính chất phân tích.
- Xét vì là một công ty trách nhiệm hữu hạn, tổ chức này có tư cách pháp nhân đầy đủ.
Từ đồng nghĩa
- Vì là: Chỉ nguyên nhân dựa trên danh nghĩa, bản chất (thường dùng trong văn nói).
- Bởi chưng là: (Từ cổ, văn chương) Bởi vì là.
Các cụm từ liên quan
- Đã đành là: Thừa nhận một sự thật hiển nhiên, thường để làm tiền đề cho một ý kiến trái ngược hoặc bổ sung.
- Đã đành là anh ấy thông minh, nhưng cần cù cũng rất quan trọng.
Thành ngữ liên quan
- Đã là con người: Dùng để chỉ những đặc điểm, phẩm chất hoặc giới hạn phổ quát của con người.
- Đã là con người thì ai cũng có lúc mắc sai lầm. (Khẳng định một đặc điểm chung của nhân loại.)